انواع فضا نگهدارنده بجای دندان شیری در کودکان و هزینه آن

انواع فضا نگهدارنده بجای دندان شیری در کودکان و هزینه آن

فضا نگهدارنده جا را برای رویش دندان‌های دائمی حفظ می‌کند . اگر دندان شیری کودک زودتر از آن که دندان دائمی برای خارج شدن از لثه آمده شود ، بیفتد یا از دست برود ، باید از فضا نگهدارنده به جای دندان شیری استفاده کرد . ( انواع فضا نگهدارنده بجای دندان شیری در کودکان و هزینه آن)

 

انواع فضا نگهدارنده بجای دندان شیری در کودکان و هزینه آن

 

اگر دندان شیری زودتر از موعد بیفتد ، ممکن است دندان آسیاب دائمی به جای درآمدن در فضای مختص به خود در این فضای خالی دربیاید . به این ترتیب زمانی که دندان‌های دائمی بیشتری آماده جوانه زدن باشد ، فضای کافی برای درآمدن آن‌ها وجود نخواهد داشت ، چون دندان آسیاب جای آن‌ها را پر کرده است .

دندانپزشکان برای جلوگیری از نامرتب شدن دندان‌ها توصیه می‌کنند که از فضا نگهدار دندان شیری برای باز نگه داشتن فضای دندان غائب استفاده شود .

متخصصین در صورت افتادن دندان شیری کودک انواع فضا نگهدارنده (ثابت و متحرک) را برای حفظ فضا برای درآوردن دندان دائمی کودک و جلوگیری از نامرتبی و بی‌نظمی آتی در دندان کودکان معرفی می‌کنند . فرزندان خود را باید به طور مرتب به نزد دندانپزشک اطفال ببرید تا ایشان بر روند پیشرفت درمان با فضا نگهدار  دندان شیری نظارت کنند. جرم‌گیری دوره‌ای شش ماهه را نیز فراموش نکنید .

ضرورت استفاده از فضا نگهدارنده دندان شیری


he2

دلایل گوناگونی برای زود افتادن دندان‌های شیری وجود دارد که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد :

  • ضربه دیدن دندان و افتادن آن در اثر زمین خوردن یا تصادف
  • کشیده شدن دندان به دلیل پوسیدگی شدید
  • ابتلا به بیماری‌های خونی ، اختلال‌های متابولیسم یا دیگر بیماری‌ها یا عارضه‌های منجر به زود افتادن دندان

درهر حال فضا نگهدار دندان شیری در کودکان وسیله مفیدی است که در صورت افتادن دندان شیری قبل از آماده بودن دندان دائمی برای درآمدن یا در صورت غائب بودن دندان دائمی به کار برده می‌شود .

فضا نگهدارنده دندان در کودکان با باز نگه داشتن فضا در واقع رویش دندان‌های دائمی را در جای مناسب تضمین می‌کند . ( انواع فضا نگهدارنده بجای دندان شیری در کودکان و هزینه آن)

شکل فضانگهدار


اکثر فضانگهدارهای دندان کودکان از استیل ضدزنگ ساخته می‌شوند ، البته پلاستیک نیز در ساخت این وسیله به کار برده می‌شود .

فضا نگهدار معمولاً نقره‌ای رنگ است ، مگر آن که بیمار رنگ دیگری را درخواست کرده باشد. دندان مجاور فضانگهدار را ثابت نگه می‌دارد . ( انواع فضا نگهدارنده بجای دندان شیری در کودکان و هزینه آن)

انواع فضا نگهدار دندان



فضا نگهدارنده دندان شیری به چهار دسته اصلی ثابت یا متحرک و یک طرفه یا دوطرفه تقسیم‌بندی می‌شود .

فضا نگهدار متحرک

he5

فضا نگهدارنده متحرک شبیه به پلاک نگهدارنده (ریتینر) است . دندان مصنوعی یا بلوک پلاستیکی در فضای خالی قرار داده می‌شود تا جا را برای دندان دائمی نگه دارد .

فضانگهدار متحرک معمولاً فقط برای ناحیه‌های مشخص به کار برده می‌شود و برای ناحیه‌هایی با فشار بالا مانند دندان‌های آسیاب عقب دهان توصیه نمی‌شود .

فضا نگهدارنده متحرک عموماً برای کودکان بزرگتری پیشنهاد می‌شود که مسئولیت‌پذیری بیشتری دارند . ( انواع فضا نگهدارنده بجای دندان شیری در کودکان و هزینه آن)

ثابت

he3

فضا نگهدار ثابت پرکاربردتر از نوع متحرک است و برای ثابت کردن آن از روش‌های مختلفی استفاده می‌شود .

یک نوع فضا نگهدار بند و لوپ است که از یک سیم فولادی تشکیل می‌شود که با روکش روی دندان کنار فضای خالی ثابت می‌شود .

نوع دیگر فضا نگهدارنده distal shoe است که زیر لثه‌ها قرار داده می‌شود .

این نوع در صورتی استفاده می‌شود که دندان شیری افتاده در محل نخستین دندان آسیاب دائمی باشد .

ازآنجایی که هیچ دندان آسیاب دیگری درنیامده است ، هیچ محلی برای برای گیر دادن انواع دیگر فضانگهدار وجود ندارد . فضا نگهدارنده‌های ثابت در دو نوع یک طرفه و دوطرفه وجود دارند .

انواع فضا نگهدار دندان

 یک طرفه

he6

فضانگهدارنده‌های یک طرفه و روکش و لوپ (حلقه) برای باز نگه داشتن فضای لازم برای درآمدن یک دندان در یک سمت دهان قرار داده می‌شود .

فضا نگهدار یک طرفه دور دندان را می‌گیرد و به حلقه‌ای فلزی متصل می‌شود که فضا را حفظ می‌کند .

روکش و حلقه روکشی واقعی است که دندان را می‌پوشاند و آن را به حلقه‌ای متصل می‌کند که فضا را برای دندان در حال رویش نگه می‌دارد . ( انواع فضا نگهدارنده بجای دندان شیری در کودکان و هزینه آن)

دوطرفه

he4فضانگهدار دوطرفه بسیار پرکاربرد است و معمولاً با نوارها (باندها) یی به دندان‌های عقب دو طرف دهان متصل می‌شود ؛ سیم پیوند دهنده نیز دقیقاً زیر دندان‌های ثنایای پایین قرار می‌گیرد . این فضا نگهدار معمولاً قوس زبانی نامیده می‌شود .

با استفاده از فضا نگهدار دوطرفه دیگر نیازی به استفاده از دو فضا نگهدار یک طرفه نیست . فضا نگهدارنده دو طرفه بیشترین فایده را در حالتی دارد که بیش از یک دندان غائب وجود داشته باشد یا درصدد باشید که از کج شدن دندان‌های ثنایا جلوگیری کنید .

با دستکاری فضا نگهدار دو طرفه می‌توان قوس زبانی حلقه‌داری را ایجاد کرد که دندان‌های ثنایای پایین را رو به جلو حرکت می‌دهد و آنها را قبل از ثابت نگه داشتن اندکی مرتب می‌کند . فضا نگهدار دوطرفه فکی دارای بست آکریلیکی فضانگهدارنده Nance نامیده می‌شود . ( انواع فضا نگهدارنده بجای دندان شیری در کودکان و هزینه آن)

انواع فضا نگهدار دندان

فضانگهدار distal shoe

he7

فضانگهدار distal shoe معمولاً برای نخستین دندان‌های آسیاب دائمی به کار برده می‌شود که هنوز درنیامده‌اند .

این نوع فضانگهدار نسبت به دیگر گونه‌ها قدری پیچیده‌تر است ، چون سر فلزی آن در خط لثه قرار داده می‌شود تا مانع بسته شدن فضا بشود .

دندانپزشک روند پیشرفت رویش دندان آسیاب دائمی را تحت نظر دارد تا مطمئن شود که دندان به درستی درمی‌آید .

جایگذاری فضانگهدار


قرار دادن فضا نگهدار بند و لوپ ساده است . از دندان‌های کودک قالب گرفته می‌شود و مدل به دست آمده برای تهیه این فضا نگهدار دو بخشی به لابراتوار فرستاده می‌شود .

یک بخش بند است که دور دندان پشت دندان غائب قرار می‌گیرد ، بخش دیگر لوپ یا بریسی است که روی لثه‌ی دندان غائب و دندان جلویی قرار می‌گیرد .

بند چسبانده شده روی دندان از حرکت کردن دندان به سمت فضای خالی دندان غائب جلوگیری می‌کند و فضای کافی را برای درآمدن دندان دائمی در موقعیت مناسب حفظ می‌کند .

دندانپزشك اطفال وضعیت فضا نگهدار و دندان‌ها را در جلسات چک‌آپ بررسی می‌کنند و آن را پس از دیده شدن دندان دائمی و بیرون زدن آن از لثه درمی‌آورند . ( انواع فضا نگهدارنده بجای دندان شیری در کودکان و هزینه آن)

استفاده از فضا نگهدار دندان شیری


پس از آن که دندانپزشک فضا نگهدار دندان شیری را در دهان قرار داد ، چند روز طول می‌کشد تا کودک به فضانگهدار ثابت یا دائمی عادت کند .

دندانپزشک روش‌های تمیز کردن فضا نگهدارنده دندان را به کودک و والدین‌اش آموزش می‌دهد تا سلامت لثه‌ها حفظ شود و از جمع شدن پلاک جلوگیری شود .

 

 

he1

مراقبت


  • کودک باید مسواک زدن و نخ کشیدن را به روش صحیح انجام دهد تا سلامت دهان و دندان‌ها ارتقاء یابد .
  • اگر از فضانگهدار ثابت استفاده شود، کودک باید از خوردن خوراکی‌های چسبناک و شیرین، آدامس یا آب نبات پرهیز کند ، چون ممکن است این مواد وسیله را شل کند یا بین آن گیر کند .
  • به علاوه کودک نباید فضا نگهدارنده را با زبان یا انگشتان فشار دهد، چون این کار به شل یا خم شدن وسیله منجر می‌شود .

مدت زمان استفاده از فضا نگهدار در کودکان


فضا نگهدارنده دندان شیری باید مدتی طولانی در دهان باقی بماند ، اما این وسیله دائمی نیست. فضا نگهدارنده دندان پس از جوانه زدن دندان‌های دائمی جدید باز می‌شود ، در غیر این صورت دندان‌های پایه کناری لق می‌شود .

جایگزین‌ها


he8

اگر  کودک چند دندان نداشته باشد ، می‌توان به جای فضا نگهدارنده از دندان مصنوعی تکه‌ای استفاده کرد .

دندان مصنوعی وسیله‌ای متحرک است که کودک تا زمان درآمدن دندان‌های دائمی از آن به عنوان جایگزین دندان‌های غائب استفاده می‌کند .

کودک سال‌ها بعد در دوران بزرگسالی نیز می‌تواند برای جایگزینی دندان‌های غائب از دندان مصنوعی استفاده کند یا برای ساخت بریج و کاشت دندان (ایمپلنت) اقدام کند .

دکتر ماندانا حجازی
متخصص دندانپزشکی کودکان و نوجوانان - دارای بورد تخصصی، عضوو هیئت علمی دانشگاه

(ارتودنسی اطفال - فیشور سیلانت - فلوراید تراپی - فضانگهدارها - روکــش دندان شیری - عصب کشی دندان شیری - دنـدانپزشکی تحت بیهـوشی)