مراقبتهای ارتودنسی مسواک و نخ دندان و عوارض و اورژانسهای حین درمان

مراقبتهای ارتودنسی مسواک و نخ دندان

هنگامی که یک کودک از بریس استفاده می‌کند، اقدامات متعددی باید جهت حفظ مناسب بهداشت دهان و دندان انجام شوند از جمله: پرهیز از مصرف برخی غذاهای خاص، مسواک زدن و نخ دندان کشیدن به صورت صحیح و با تعداد دفعات بیشتر، استفاده از کش‌های لاستیکی با توجه به برنامه‌ی درمانی و مراجعه فوری به متخصص ارتودنسی در صورت شل شدن یا شکستن هر یک از سیم‌ها یا براکت‌ها. انجام مراقبت های بعد از ارتودنسی دندان در کیفیت نتایج نهایی ، تاثیر بسزایی دارد. مراقبتهای ارتودنسی مسواک و نخ دندان.

مراقبتهای ارتودنسی مسواک و نخ دندان

نگهداری مناسب از دندان‌ها و بریس‌ها برای کودکان می‌تواند دشوار باشد، بنابراین درک وضعیت بهداشت دهان و دندان و مشکلات بالقوه‌ای که در اثر مراقبت ضعیف از دندان‌ها بوجود می‌آیند در طول دوره‌ای که کودک تحت درمان ارتودنسی قرار گرفته است، بسیار مهم می‌باشد.

در این مقاله خلاصه‌ای از توصیه‌های متخصصین ارتودنسی ما در کلینیک دندانپزشکی کودکان دکتر حجازی به بیماران آورده شده است. جهت کسب اطلاعات بیشتر و رزرو نوبت می‌توانید با شماره‌های ۰۲۶۳۴۴۹۸۱۱۶  و ۰۲۶۳۴۲۰۵۲۷۷  تماس حاصل نمایید. دستیاران در کلینیک دندانپزشکی کودکان دکتر حجازی آماده پاسخگویی به سوالات شما هستند.مراقبتهای ارتودنسی مسواک و نخ دندان

چرا بهداشت دهان و دندان در اشخاص استفاده کننده از بریس بسیار مهم است؟


مشکلات دهان و دندان احتمالی به وسیله بریس عبارتند از :

التهاب لثه: التهاب لثه که بیماری لثه نیز نامیده می‌شود، اولین مرحله‌ي بیماری‌های پریودنتال است. این التهاب معمولاً بدون درد می‌باشد اما علائمی چون خونریزی یا تورم و پف کردن لثه‌ها نشان دهنده‌ی ابتلا به این بیماری است. این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که پلاک‌ها در اطراف خط لثه تجمع پیدا می‌کنند، بنابراین در هنگام مسواک زدن، لثه‌های خود را نیز با ملایمت ماساژ دهید و امتداد خط لثه را نیز به خوبی نخ دندان بکشید.

پریودنتیت: التهاب لثه در صورت عدم درمان می‌تواند منجر به پریودنتیت، عفونت و التهاب در لثه‌ها شود که به استخوان‌ها و بافت‌های نگهدارنده‌ي دندان‌ها گسترش پیدا می‌کنند. لثه‌ها به تدریج از بین رفته و شکاف‌ها و حفره هایی بین دندان‌ها شکل می‌گیرند و در نتیجه پلاک بیشتری تجمع پیدا می‌کند.

دکلسیفیکیشن: دکلسیفیکیشن (آهک‌زدایی) که گاهی اوقات فلورسیس نامیده می‌شود به لکه‌های دائمی در اطراف بریس‌ها گفته می‌شود. خطوط و لکه‌های ناشی از دکلسیفیکیشن تا آخر عمر بر روی دندان‌ها باقی می‌مانند، بنابراین بهترین راه برای جلوگیری از بروز این لکه‌ها پیشگیری از شکل‌گیری آنها است و بهترین روش برای پیشگیری نیز فقط مسواک کردن می‌باشد.

مسواک زدن دندان‌های دارای بریس


02

  • استفاده از مسواک نرم: مسواک‌های نرم بهتر از مسواک‌های متوسط یا سخت برای تمیز کردن گوشه‌ها و شکاف‌های موجود بین دندان‌ها هستند و از طرفی موجب تحریک لثه‌ها نیز نمی‌شوند.
  • حداقل سه بار در روز مسواک بزنید: مسواک زدن بعد از هر وعده‌ی غذایی بسیار مفید است تا مطمئن شوید که هیچ غذایی بین بریس‌ها باقی نمانده است.
  • هر بار حداقل دو تا سه دقیقه مسواک بزنید: مسواک زدن باید به آرامی و با دقت انجام شود. بریس‌ها و تمام سطوح دندان‌ها یعنی سطوح داخلی و خارجی و سطوح جویدن باید مسواک زده شوند. همچنین باید توجه ویژه ای به نواحی بین براکت‌ها و لثه‌ها داشت.

0000333

مراحل نخ کشیدن دندان‌های دارای بریس


04

۱- نخ کشیدن: نخ را با ملایمت در فضای بین سیم و دندان‌ها و بین بریس‌ها حرکت دهید. فرایند آن بسیار شبیه به نخ کردن سوزن است و همان مقدار صبر و شکیبایی را می‌طلبد. اگر حس می‌کنید که نیاز به کمک دارید می‌توانید از فلاس تریدر (Floss Threader) برای این منظور استفاده نمایید.مراقبتهای ارتودنسی مسواک و نخ دندان

05-1

۲- نخ کشیدن اطراف بریس‌ها: بعد از اینکه بین سیم و دندان‌ها را به خوبی نخ کشیدید، باید اطراف بریس‌ها را نیز نخ بکشید. مطمئن شوید که دور تا دور هر کدام و بویژه در طرفین و بالا و پایین آنها کاملاً تمیز شوند.مراقبتهای ارتودنسی مسواک و نخ دندان

05-2

۳- نخ کشیدن اطراف لثه‌ها: بعد از اینکه بریس‌ها را از هرگونه باقیمانده‌ی مواد غذایی پاکسازی کردید، می‌توانید شروع به نخ کشیدن اطراف لثه‌ها به همان شکل معمول کنید. نخ را با ملایمت در بالای هر دندان و به حالت C شکل بر روی لثه حرکت دهید.مراقبتهای ارتودنسی مسواک و نخ دندان

05-3

۴- نخ کشیدن اطراف دندان‌ها: نخ دندان را برای همه دندان‌ها استفاده کنید و از نخ کشیدن در فضای بین دندان‌های آسیاب نیز غفلت نکنید.

05-4

دهان‌شویه


استفاده از دهان‌شویه دو بار در روز و هر بار به مدت یک دقیقه برای کودکان توصیه می‌شود تا اطراف براکت‌ها شسته شوند. استفاده از دهان‌شویه به تمیز کردن فضاهای بسیار ریز بین دندان‌ها که ممکن است ذرات غذا همچنان بعد از مسواک زدن و نخ دندان کشیدن باقی مانده باشد، کمک می‌کند.

فلوراید


از خمیردندان حاوی فلوراید استفاده کنید. ممکن است برای تامین فلوراید بیشتر، استفاده از فلوراید تجویز شده پس از مسواک زدن و تمیز کردن دندان‌ها توصیه شود. همچنین ممکن است از سایر شوینده‌های حاوی فلوراید نیز برای محافظت و تقویت دندان‌ها استفاده شود.

06ii

پرهیز از برخی غذاها


در صورت داشتن بریس باید از مصرف غذاهای چسبنده و سخت پرهیز کرد زیرا می‌توانند موجب شکستن یا از بین رفتن سیم‌ها و براکت شوند. همچنین خوردن مواد خوراکی بسیار شیرین نیز به شدت موجب افزایش خطر کرم‌خوردگی و پوسیدگی دندان می‌گردد. کودکان باید عاداتی مانند جویدن اجسام خارجی، مداد یا خودکار و ناخن را در صورت داشتن بریس ترک کنند، زیرا این موارد نیز می‌توانند به براکت‌ها و سیم‌ها آسیب برسانند.

  • پرهیز از غذاهای چسبنده
  • پرهیز از غذاهای سخت
  • کاهش مصرف مواد خوراکی شیرین

استفاده از گارد دهان برای محفاظت از بریس‌ها

در صورتی که ورزش می‌کنید یا در سایر فعالیت‌هایی که ممکن است دهان را در معرض ضربه قرار دهند شرکت می‌کنید، با دندانپزشک یا متخصص ارتودنسی درباره‌ی استفاده از گارد دندانی مشورت کنید. به خاطر داشته باشید که حتی فعالیت‌هایی مانند دوچرخه‌سواری، اسکیت یا ورزش‌های گروهی مانند فوتبال یا بسکتبال نیز می‌توانند همراه با خطر باشند، بنابراین در هنگام انجام این نوع ورزش‌ها نیز از گارد دندان استفاده کنید.

 اقدامات اورژانسی ارتودنسی


گیر کردن غذا بین دندان‌ها و پشت بریس‌ها

گیر کردن غذا بین دندان‌ها و پشت بریس‌ها می‌تواند مقداری ناراحت‌کننده و حتی خجالت‌آور باشد. اما حل این مشکل آسان است. تنها چیزی که نیاز دارید یک تکه نخ دندان است. یک گره‌ی کوچک را در وسط نخ ایجاد کنید تا به برداشتن غذا کمک شود. در صورتی که نخ دندان ندارید از یک برس اینترپروگزیمال یا حتی یک خلال دندان معمولی استفاده کنید. این کار را همواره با ملایمت انجام دهید تا از آسیب به لثه‌ها و بریس‌ها جلوگیری شود.

در صورت خارج شدن کش لیگاچور براکت بریس‌ از جای خود چه باید کرد؟

لیگاچور کش لاستیکی بسیار ریزی است که در اطراف براکت کشیده شده است. وظیفه‌ی آن نگه داشتن سیم بر روی براکت است بطوری که سیم بتواند جهت حرکت دندان‌ها به آنها فشار وارد کند. در صورت خارج شدن لیگاچور لاستیکی از موقعیت خود، سعی کنید که آن را با استفاده از یک موچین استریل به جای خود باز گردانید. اگر لیگاچور یک سیم شل شد آن را با استفاده از موچین استریل بیرون بیاورید. همچنین اگر لیگاچور به لب چسبیده باشد اما شل نیست آن را با استفاده از یک گوش پاک‌کن یا پاک کن معمولی به جای خود برگردانید.مراقبتهای ارتودنسی مسواک و نخ دندان

در صورت شل شدن براکت بریس چه باید کرد؟

براکت‌ها در نقش دسته‌هایی جهت نگه داشتن سیم بریس‌ها در جای خود عمل می‌کنند. براکت‌ها معمولاً با چسب به دندان‌ها متصل شده‌اند. براکت سخت، محکم و پایدار است اما در صورت خوردن غذاهای سخت، ترد و چسبنده ممکن است شل شود. وارد شدن ضربه‌ به دهان نیز ممکن است موجب شل شدن آنها شود. به همین منظور باید با دندانپزشک یا متخصص ارتودنسی برای استفاده از گارد دندان در طول هر گونه فعالیت بدنی مشورت کرد.

07-33

در صورت شل شدن سیم‌های بریس چه باید کرد؟

آرچ وایرهای بریس‌ها در شکاف‌های افقی هر براکت قرار می‌گیرند. سیم به همه‌ی براکت‌ها متصل می‌شود و گاهی اوقات تنها در اثر گاز گرفتن یا جویدن، انتهای یک سیم از جای خود خارج شده و موجب ناراحتی و مشکلات ارتودنسی دندان می‌گردد. بهترین راه برای برطرف کردن ناراحتی ناشی از آن برگرداندن سیم به جای خود است. با استفاده از گوش پاک‌کن یا پاک‌کن مداد می‌توان سیم را به جای خود فشار داد. اگر نمی‌توانید سیم را به محل خود برگردانید،‌ آن را با استفاده از موم بپوشانید تا یک حائل بین بریس و داخل دهان ایجاد شود.مراقبتهای ارتودنسی مسواک و نخ دندان

دکتر ماندانا حجازی
متخصص دندانپزشکی کودکان و نوجوانان - دارای بورد تخصصی، عضوو هیئت علمی دانشگاه

(ارتودنسی اطفال - فیشور سیلانت - فلوراید تراپی - فضانگهدارها - روکــش دندان شیری - عصب کشی دندان شیری - دنـدانپزشکی تحت بیهـوشی)